‘Rouwen is als het polijsten van een diamant’

STROE – Haar hele leven al schrijft Linda Oosterom, uit passie en als broodwinning. Vorig jaar woonde zij binnen een paar maanden vier begrafenissen bij. Vanuit die sereniteit werd haar novelle geboren. ‘Geen uitvaart is hetzelfde. Je bent er met z’n allen, maar met jouw eigen gemoedstoestand ben je alleen.’ 

Er is al veel geschreven over rouw. Wat heeft jouw novelle toe te voegen? ‘Rouwen is als het polijsten van een diamant. Werk aan de winkel! De liefde voor jouw naaste voel je misschien wel het hevigst zodra je wordt geconfronteerd met diens overlijden. Maar bij een uitvaart komen ook bezoekers louter uit piëteit met de nabestaanden en mensen die verder weg staan van de overledene. Zij doorleven andere emoties, afhankelijk van de relatie die zij met de persoon hadden. Die groep is in de literatuur onderbelicht.’

Op Harmens uitvaart komen de mensen samen die hij ooit heeft aangeraakt, beïnvloed en in zijn verhaal heeft meegetrokken. Voor de ik-verteller, een vrouw die de overledene beter kende dan ze wil toegeven, wordt de begrafenis anders dan uitsluitend een ritueel. Gaandeweg dringt het besef door hoe diep Harmen zich in haar leven heeft genesteld. In haar denken, haar herinneringen, zelfs in haar lichaam. Hij is er niet meer, maar helemaal weg is hij ook niet. Er blijft iets doorwerken. Onder de oppervlakte. Hardnekkig. Bijna als een fascinatie waar ze geen grip op krijgt.

‘Compassie, of juist het gebrek eraan, is een van de thema’s van mijn novelle,’ verduidelijkt Linda. De titel, De mieren onder zijn kist, klinkt nogal luguber. Linda lacht: ‘Onder een doodskist in de aarde kunnen mieren niet leven. Dat is te diep voor hen. De mieren in mijn verhaal zijn degenen die zich bewust zijn van de onomkeerbaarheid van de dood. Maar de nabestaanden kunnen alle kanten op: naast zijn kist gangetjes graven, onder Harmen doorkruipen of er bovenop leven. Hoezeer Harmen ook geprobeerd heeft zelfs na zijn dood zijn invloed te laten gelden, zijn nabestaanden bepalen zelf hoe belangrijk hij nog is in hun leven. De novelle handelt dus over de vraag hoe iemand, zelfs na zijn dood, kan blijven voortleven in het leven van anderen.’

De mieren onder zijn kist – Linda Oosterom
Uitgeverij Nobelman, Groningen